Wykład z Biologicznych Mechanizmów Zachowania II, II semestr psychologii na Uniwersytecie Warszawskim. Notatki służą powtórce przed egzaminem
|
Składniki
- Wrodzone lub nabyte - O różnym stopniu złożoności - Nie pełnią samodzielnej funkcji biologicznej |
Elementarne rodzaje zachowania
- Wrodzone - Obejmują zazwyczaj cały organizm - Pełnią samodzielną rolę biologiczną |
|
1. Odruchy postularne
- Wywołane głównie przez bodźce propriocepcyjne - Charakter odruchów tonicznych- polegają na długotrwałym skurczu mięśni - Np. odruch homostroficzny u wija, ułożenie kończyn u ptaków podczas lotu, reakcja poziomego utrzymywania głowy |
|
2. Znieruchomienie (freezing)
- Pełni funkcję ochronną - U kręgowców i bezkręgowców - Tanatoza- udawanie martwego, głównie u bezkręgowców, np. niedźwiedziówka, wpadłszy w wiązkę ultradźwięków nietoperza, pada na ziemię |
|
3. Reakcja orientacyjna
- Przerwanie dotychczasowej działalności po zadziałaniu bodźca - Odruch celowniczy- zwrócenie oczu w stronę nowego bodźca |
|
4. Reakcja startowa
- Wzdrygnięcie się w reakcji na silny bodziec - Przygotowuje do reakcji walki/ucieczki |
|
Szybkie skurcze mięśni, niepowodujące ruchu
|
|
1. Odruchy cofania (retrakcyjne)- wywołane przez ból i wstręt
|
|
2. Odruchy czyszczące (repulsywne)- wywołane przez słabe bodźce, działające na powierzchni błon śluzowych lub skóry
-Np. kichanie, wypluwanie, kaszel, wymioty, drapanie, otrząsanie, wicie się/trzepotanie, autotomia- odrzucenie części ciała |
|
1. Nastie
-Wywołane przez bodźce zewnętrzne, ale nie ukierunkowane na nie - Nie powodują ruchu w przestrzeni- skurcz polega na zamknięciu się ciała - Głównie u organizmów o promienistej symetrii ciała (pierwotniaki, jamochłony) - Np. Ukwiał, jeż, łuskowiec |
|
2. Kinezy
- Reakcje lokomocyjne, prowadzące do znalezienia preferendum etologicznego- optymalnych warunków środowiska - Głównie u pierwotniaków i stawonogów - Intensywność zależna od siły bodźca Podział ze względu na charakter ruchów: - Ortokinezy- Intensywność bodźca determinuje szybkość ruchu - Klinokinezy- Intensywność bodźca determinuje częstość skrętu Podział ze względu na rodzaj bodźca: - Chemokinezy- bodziec chemiczny - Fotokinezy-bodziec świetlny - Higrokinezy- wilgoć |
|
Najczęściej u organizmów osiadłych, wydłużonych, giętkich- wygięcie do lub od bodźca
|
|
1. Podział ze względu na rodzaj bodźca:
chemotropizm, fototropizm, higrotropizm 2. Podział ze względu na kierunek względem bodźca: - Do bodźca: dodatni - Od bodźca: ujemny |
|
Traumatotropizm- wyginanie w kierunku bodźca, który dokonał uszkodzenia
|
|
Podążanie głową lub oczami za poruszającym się spójnym ruchem obiektem
|
|
U człowieka: oczopląs optokinetyczny lub kolejowy
|
|
Zasada reaferentacji- w układzie nerwowym
porównywane są dwa typy informacji: z układu wzrokowego o ruchu obiektu i z układu ruchu o własnym ruchu. Jeśli są niespójne, wyzwalana jest reakcja optokinetyczna. |
|
Funkcja: zachowanie stałości percepcji i orientacji w środowisku
|
|
Powrót na pierwotny tor ruchu po chwilowej jego zmianie
|
|
Oparte na propriocepcji, zachodzi bez udziału bodźców zewnętrznych
|
|
Mechanizm reakcji, prowadzących do przyjęcia i utrzymania właściwej pozycji ciała
|
|
- Zachowanie taktyczne/elazja- ruch zorientowany taktycznie
- Obrót taktyczny- przyjęcie określonej pozycji ciała |
|
1. Bazotaksje:
- Diataksja- prostopadłe ustawienie do kierunku działania bodźca - Tropotaksja- ustawienie równoległe do kierunku działania bodźca - Telotaksja |
|
2. Menotaksje (reakcja kompasowa)- ustawienie w stosunku do bodźca pod innym kątem niż 0/90/180 stopni
|
|
3. Atrotaksje- menotaksje z poprawką na zmianę położenia na niebie obiektów emitujących światło
|
|
Podział ze względu na mechanizm lokalizowania źródła bodźca:"
1. Klinotaksja- np. larwa muchy domowej. Silniej wychyla się w stronę, po której natężenie światła jest mniejsze. Ucieka od światła. 2. Tropotaksja- np. stonoga. Orientuje się po ilości światła docierającego do oka prawego/lewego 3. Telotaksja- np. rak pustelnik. Każde z oczu z osobna jest receptorem kierunkowym. |
No comments yet.
Cheatography n. The art of mapping complex subjects into clear, instantly navigable reference guides.
