Wykład z Biologicznych Mechanizmów Zachowania II, II semestr psychologii na Uniwersytecie Warszawskim. Notatki służą powtórce przed egzaminem
|
- Ciągi zachowań elementarnych
- Odruchy złożone - Ruchy dowolne - Łańcuchy działań popędowych |
|
Zespół zachowań składający się z dziedziczonych części (Darwin)
|
|
Wrodzona zdolność, na bazie właściwego popędu, do wykonywania biologicznie celowych reakcji w postaci złożonego, wieloetapowego zachowania się, wyzwalanego i kierowanego przez bodźce zewnętrzne (Tinbergen
|
|
Zachowanie zwierząt i ludzi jest zwykle celowe- nastawione na realizację działań
- Odruchy wrodzone - Wzbudzanie odpowiednich struktur mózgowych |
|
W drodze ewolucji mechanizm biologiczny zachowań ukształtował się tak, że służą one np. przetrwaniu, prokreacji
|
|
Zdolność zwierząt do właściwego reagowania na niektóre znaczące biologiczne bodźce środowiskowe bez konieczności wstępnego uczenia się
|
|
Ośrodkowe filtrowanie bodźców
|
|
Oparty na prostej analizie bodźca, nieodporny na nietypowe sytuacje
|
|
Może być uzależniony od motywacji
Np. Motyl skalnik-w momencie intensywnego żerowania wykazuje wrażliwość na kolor żółty i niebieski, ponieważ żeruje na roślinie o kwiatach takiej barwy. W momencie poszukiwania partnera- wrażliwość na kolor brązowy, którego są te motyle |
|
Bodźce wyzwalające (zwiększające
prawdopodobieństwo wyzwolenia zachowania): - Bodźce kluczowe- znaki - Bodźce wyzwalacze- często suma bodźców |
|
Prawo heterogenicznego sumowania bodźców (Seitza)- jeśli suma pobudzeń zmysłowych z poszczególnych bodźców przekroczy właściwą dla danego działania wartość progową, to zostaje wyzwolona reakcja
|
|
Przykłady bodźców wyzwalających:
- Głosy alarmowe (wyzwalacz) - Schemat dziecięcości (kluczowy) - Sylwetka ptaka drapieżnego - Ubarwienie dzioba |
|
Bodźce ponadnormalne- wyolbrzymione bodźce, bombardujące zmysły.
Np. pisklaki preferują ołówek z trzema czerwonymi paskami od dzioba z czerwoną plamką, bo trzy wydają się atrakcyjniejsze Ostrygojad wolał wysiadywać jajko strusia pomalowane na swoje |
|
Specyficzne gatunkowo ciągi działań
|
|
Ruchy wspólne dla wszystkich osobników danego gatunku
|
|
Element fazy konsumacyjnej zachowania instynktowego
|
|
- Morfologiczna stałość (ale przy słabym pobudzeniu nie w pełni. Ruchy intencjonalne)
- Genetyczna determinacja (ale doświadczenie osobnicze ma znaczenie) |
|
Przykład: Polowanie mątwy na krewetki ma cztery fazy (latencja, fiksacja wzroku, zbliżenie się, polowanie). Wszystkie etapy trwają zawsze ok. 10 sek. Pierwsza faza przy pierwszym polowaniu trwa ok.120 sek.
|
|
Przykład 2: Papużki nierozłączki dwóch gatunków wyrywają pasek papieru, a potem go transportują. Pierwsza wyrywa krótsze pasmo i transportuje je dziobem, druga dłuższe pasmo transportuje ogonem. Kiedy je skrzyżowano, potomek wyrywał pasmo pośredniej długości i próbował wetknąć je w ogon, co nie wychodziło, więc dalej używał dzioba. Po którymś razie już nie próbował wetknąć pasma w ogon, ale pozostał mu obrót głowy w stronę ogona.
|
|
Różnice od odruchu:
- Wyzwalany przez zbiór bodźców - Motywowany - Może wystąpić bez udziału bodźców zewnętrznych |
|
Zachowanie upustowe- występuje kiedy osobnik długo nie trafia na bodziec kluczowy w środowisku. Zachowanie pozbawione sensu w związku z brakiem adekwatnych bodźców.
Np. żucie gumy przy umiarkowanym głodzie |
No comments yet.
Cheatography n. The art of mapping complex subjects into clear, instantly navigable reference guides.
