Etologia 7: Popęd Cheat Sheet

Część II notatek o kompleksowych formach zachowania Wykład z Biologicznych Mechanizmów Zachowania II, II semestr psychologii na Uniwersytecie Warszawskim. Notatki służą powtórce przed egzaminem

1,942 views 402 downloads 27 Jun 2023 History

Popęd

Wewnętrzne źródło działania osobnika
Wynik pobudzenia struktur mózgowych urucha­mia­jących aktywność organizmu
Ukieru­nko­wanie na zaspok­ojenie pewnej potrzeby biolog­icznej lub usunięcie wpływu szkodl­iwego czynnika
Pojęcie popędu jest teoret­ycznym konstr­uktem. Argumenty na rzecz posług­iwania się nim:
- Zmiana progów reakcji na bodziec
- Zachowania spontaniczne
- Czynności grupujące się w czasie

Potrzeba biolog­iczna

Fizjol­ogiczny stan organizmu, będący odchyl­eniem od homeostazy lub optimum etolog­icznego
Wynika z braku lub nadmiaru danego czynnika

Metody badania motywacji

Metody etolog­iczne- prowadzą do rozpoz­nania zachowań w naturalnym środowisku
Behawi­oralne metody labora­tor­yjne- motywacja mierzona m.in. za pomocą wyuczonych zachowań
 
- Pomiar intens­ywności zachowań apeten­cyjnych- np. jak szybko pies biegnie do miski
- Pomiar natężenia działań spełniających
- Pomiar wrażli­wości na bodziec kluczowy
- Pomiar szybkości uczenia się zadani­a-np. skrzynka Skinnera
 
Nieobiektywne
- Popełn­ianie błędnego koła
- Zamiast mówienia o popędzie (np. pies szybko je bo jest głodny) lepiej mówić o obserw­owa­lnych danych (pies szybko je, bo nie jadł od 24godzin)
Zasada Hinde- tendencja do danego typu zachowania zmienia się wolniej niż zachow­anie, więc dwie reakcje behawi­oralne sąsiad­ujące ze sobą w czasie mają wspólną przyczynę.

Frans de Wall- zarzut w stronę behawi­ory­stów, głodzących zwierzęta w celu zmotyw­owania ich do uczenia. Zadaje on pytanie, czy głód nie obniża zdolności uczenia się.

Taksonomia popędów

Ze względu na stosunek organizmu do źródła bodźca
- Apetytywne (+)- prowadzące do kontaktu z bodźcami atrakc­yjnymi (np. woda)
- Awersyjne (-)- prowadzące do usuwania się organizmu spod działania przykrego bodźca (np. ból)
Według lokali­zacji działania bodźca
- Endogenne (wewną­trz­poc­hodne)- mechanizmy mózgowe pobudzane przez czynniki humoralne (wewnętrzne)
- Egzogenne (zewną­trz­poc­hodne)- mechanizmy mózgowe pobudzane przez
bodźce ekster­oce­ptywne (wewnę­trzne)
W zależności od dziedz­icz­ności/ wyuczenia
- Wrodzone (pierw­otne)- odzied­ziczone i zawsze występ­ujące w danej sytuacji
- Nabyte (wtórne)- powstałe przez warunk­owanie w toku doświa­dczenia

Relacje między popędami

- Hamowanie (Strach i wściekłość)
- Pobudzanie (Strach i defekacja)
- Torowanie (Popęd seksualny i wściek­łość)
Hierarchia popędów:
1. Wściek­łość, strach, popęd defekacji
2. Pragni­enie, ciekawość, głód, popęd seksualny
3. Popęd higieny

Relacje między popędami

Relacje między popędami

Konflikty popędów

Ambiwa­lencja
- Alternacja zachowań- naprzemienność
np. naprze­mienne zbilżanie się i oddalanie od przeciwnika
- Nakładanie się zachowań- Alternacja zachowań
np. stretching szczura- tylne łapy zakotw­iczone, przednie łapy idą w przód
Przeni­esienie
np. kiedy szef jest wściekły, czujesz zarówno strach i agresję, więc nie odpowiesz ani ucieczką, ani atakiem. Kiedy szefa nie będzie, a wściekłość pozost­anie, zaatak­ujesz obiekt, który nie wzbudza lęku.
Przerz­ucenie
np. chomik w klatce nie może zaatakować ani uciec, więc sfrust­rowany przerzuca popęd higieny i zaczyna się czyścić
W sytuacji gdy osobnik motywowany jest dwoma lub więcej działa­jącymi z równą siłą popędami,
które prowadzą do wykluc­zaj­ących się zachowań, dochodzi do konfliktu popędów.

Model psycho­hyd­rau­liczny Lorenza

Model psychohydrauliczny Lorenza

Konrad Lorenz

Badacz zachowania zwierząt i teoretyk. Nazista.
Model psycho­hyd­rau­liczny
1. Zbiornik: płyn=popęd
2. Zaworek, sprężyna i szalka: o przelaniu płynu decydują dwie siły- ciśnienie wywierane przez płyn (ilość) i obecność ciężarka
3. Korytko z pochyłym dnem i tyloma otworami, ile jest etapów zachowania instyn­kto­wnego: jeśli mało jest popędu, nie dojdzie do wszystkich etapów

Zasada kwanty­fikacji

Siła ośrodk­owego pobudzenia urucha­mia­jącego działanie popędowe jest sumą pobudzenia wewnęt­rznego (popędu) oraz pobudzenia będącego efektem działania stymulacji zewnęt­rznej

Model J.A. Deutscha

Model J.A. Deutscha
Oparty na analiz­atorze sensor­ycznym przetw­arz­ającym nadcho­dzące ze środowiska zewnęt­rznego i wewnęt­rznego.

Model Lorenza lepiej się sprawdza jako model wyjaśn­iający proces urucha­miania zachow­ania, natomiast Model Deutscha lepiej wyjaśnia proces hamowania

Popędy- zachowanie ukieru­nkowane

1. Indukują ogólne pobudzenie ruchowe
2. Ułatwiają jedne zachowania przy jednoc­zesnym hamowaniu innych
3. Odpowi­ednio modyfikują percepcję
4. Ułatwiają uczenie się
5. Są spowin­owacone- występują w
odpowiednich sekwen­cjach– łańcuchach

Łańcuchy zachowań

zachowania przygo­tow­awcze (apeten­cyjne) -> ogniwo końcowe (działanie spełni­ające)
- Kolejność zachowań apeten­cyjnych jest sztywna
- Łańcuch może być przerwany
Komponenty zachowania spełni­ają­cego:
1. Sztywny wzorzec zachowania
2. Składowa orient­ująca- ukieru­nkowuje wzorzec reakcji

Instyn­ktowne zachowanie pluskolca

Instynktowne zachowanie pluskolca

Comments

No comments yet.

Cheatography n. The art of mapping complex subjects into clear, instantly navigable reference guides.