Wykład z Historii Myśli Psychologicznej, II semestr psychologii na Uniwersytecie Warszawskim. Notatki służą powtórce przed egzaminem
|
Powstanie poza uniwersytetami w wyniku rozważań Sigmunda Freuda
Synteza licznych idei, bazowanie na obserwacjach klinicznych i autoanalizie
|
|
Koncepcja Heinrotha
|
|
Leibniz, Herbart, Fechner
Nieświadomość
|
|
Fechner
Metafora życia jako góry lodowej- większość psychiki jest polem działania nieświadomych sił
- Pojęcia energii psychicznej i zasady przyjemności |
|
Psychoterapia w formie rozmowy
Spopularyzowana przez kościół episkopalny w USA
|
|
Darwin
Nieświadomość, nieracjonalność człowieka, konflikty psychiczne, marzenia senne i ich ukryta symbolika oraz seksualność
|
|
Nieliczni lekarze XIX w
Seksualność małych dzieci
|
|
Moll
Miłość seksualna małego dziecka do rodzica innej płci
|
|
Pierre Janet
Analiza snów jako metoda terapii histerii
|
|
Psycholog, neurolog
Twórca psychoanalizy
|
|
Jeden z największych intelektualistów swoich czasów
Kilkanaście razy nominowany do Nagrody Nobla (medycyna, literatura)
|
|
Przez kilkanaście lat brał kokainę
|
|
Problemy seksualne, psychosomatyczne, nerwica, migreny
Agresja, władczość, dogmatyczność, mściwość
|
|
Katharsis
Problemy psychiczne (kompleksy) znikają lub słabną przez ujęcie ich w słowa i uświadomienie
|
|
Przeniesienie
Nieświadome obsadzenie terapeuty przez pacjenta w roli ważnej z dzieciństwa osoby
|
|
Seksualna geneza wszystkich zaburzeń nerwicowych
|
|
Technika swobodnych skojarzeń
Mówienie podczas terapii tego, co przyjdzie do głowy
|
|
Analiza marzeń sennych
Dla poznania nieświadomych konfliktów
|
|
Całkowity determinizm w psychice
Pomyłki freudowskie- przejęzyczenia ujawniające coś nieświadomego
|
|
Opór
Narasta u osoby w trakcie terapii wraz ze zbliżeniem do ważnych treści. Należy z nim walczyć
|
|
Wyparcie do nieświadomości
Łączy się z oporem, następuje wobec tego, czego pacjent nie chce wiedzieć
|
|
Zabawa z małymi dziećmi
Masturbacja
|
|
Łysy dziad
Kastracja
|
|
- Jazda samochodem
- Chodzenie po drabinie - Przechodzenie przez most - Jazda koniem po łąkach i polach
Stosunek seksualny
|
|
Dom z balkonem
Ciało kobiety
|
|
Dom z prostą fasadą
Ciało mężczyzny
|
|
Trzy poziomy świadomości
- Nieświadomość
- Przedświadomość - Świadomość |
|
Dwie siły popędowe
- Życie (eros)
- Śmierć (tanatos) Mają źródła biologiczne, bezwzględnie dążą do zaspokojenia, ukierunkowane na cel |
|
Trzy warstwy osobowości
- Id- Kieruje się zasadą przyjemności, kłębią się w nim popędy
- Ego- mediator pomiędzy id, superego i rzeczywistością. Kieruje się zasadą realizmu - Superego- karzące sumienie, kieruje się zasadą doskonałości, wrogie wobec id |
|
Lęk neurotyczny
Obawa przed wymknięciem się id spod kontroli i karą
|
|
Lęk moralny
Obawa przed własnym sumieniem
|
|
Lęk realistyczny
Związany z zagrożeniami w świecie zewnętrznym
|
|
Mechanizmy obronne
Stosowane w celu radzenia sobie z lękiem. Typowy dla danego człowieka, trwały zestaw mechanizmów obronnych, to jego indywidualny charakter
|
|
Wg. Freuda, najważniejszy aspekt psychoanalizy
|
|
Model pięciofazowy
Uniwersalny, inherentnie związany z rozwojem seksualnym.
1.Faza oralna (1 r.ż.) - Lokalizacja popędu seksualnego w okolicy jamy ustnej - Problem ssania 2. Faza analna (2 i 3 r.ż.) - Lokalizacja popędu seksualnego w odbycie - Problem treningu czystości 3. Faza falliczna (4-6 r.ż.) - Popęd seksualny w okolicach narządów płciowych - Kompleks Edypa lub Elektry 4. Faza latencji (do dojrzewania płciowego) 5. Faza genitalna (od dojrzałości płciowej) - Zdolność do miłości i pracy (zdrowie) lub choroba psychiczna |
|
Kompleks Edypa
Przeraźliwy lęk kastracyjny. Jego przezwyciężenie polega na zidentyfikowaniu się z budzącym lęk ojcem i prowadzi do powstania superego
|
|
Kompleks Elektry
Zajadła zazdrość o członek. Odpowiednik kompleksu Edypa, przezwyciężenie polega na identyfikacji z matką.
|
|
Nadanie wielkiej wagi seksualności
- Seksualne podłoże zaburzeń psychicznych
- Wczesnodziecięce konflikty - Nieświadomość - Mechanizmy obronne |
|
Wyzwanie dla pozytywizmu i racjonalizmu
Inspiracja dla rozwoju psychologii
|
|
Bardziej światopogląd niż weryfikowalna teoria naukowa
- Spekulatywne interpretacje
- Przeszacowanie wagi popędu seksualnego - Błędne założenie o determinacji życia przez pierwsze 6 lat |
|
Psychoterapia mało skuteczna, kosztowna, wieloletnia
|
|
Do lat 30' XX w. psychoanaliza była czymś hermetycznie dostępnym niemal tylko Żydom
|
|
Przez długi czas dominacja w psychologii i wielkie wpływy w psychiatrii
|
|
Powstanie prywatnych praktyk psychiatrycznych
Otwarcie na innego typu pacjentów (zamożnych, wykształconych, z innymi zaburzeniami)
|
|
Wzrost zainteresowania zdaniem, przeżyciami, lękami i wstydem pacjenta
|
|
Odebranie wiarygodności ofiarom seksualnego wykorzystania
|
|
Wykluczenie innych zaburzeń niż nerwicowych
Freud uważał, że tylko nerwice da się leczyć
|
|
Psychiatra, psycholog, pedagog
Feminista, socjaldemokrata
|
|
Twórca psychologii indywidualnej
Ważnym aspektem poczucie niższości
|
|
Waga procesów społecznych
Wpływ na rozwój psychoanalizy i myśli Rottera oraz Maslowa
- Poczucie wspólnoty - Zainteresowania społeczne - Wrodzona skłonność do współpracy, mogąca się rozwijać |
|
Dążenie do doskonałości ("Wielki popęd ku górze")
Próba skondensowania własnych braków, którego źródłem jest poczucie niższości
|
|
Twórcza jaźń
Każdy może kształtować świadomie swoje życie
|
|
Niewielkie znaczenie seksu i nieświadomości
|
|
Psychoanalityk, psychiatra
|
|
Twórca psychologii analitycznej
|
|
Kluczowość rozwoju wewnętrznego nastawionego na osiągnięcie harmonii i pełni, rozpoznanie, rozwinięcie i zrównoważenie wszystkich własnych tendencji
Jest to dążenie do jaźni (indywidualizacja)
|
|
Nieświadomość zbiorowa
Najgłębszy poziom psychiki, zawierający odziedziczone podstawowe doświadczenia przodków, wraz z gatunkami przedludzkimi
|
|
Archetypy
Symboliczne skróty doświadczeń przodków o wielkiej sile uczuciowej, zarazem tendencje zachowań. Szczególne archetypy:
- Persona- maska, rola społeczna - Anima- żeński pierwiastek mężczyzny - Animus- męski pierwiastek kobiety - Cień- niemoralne, intensywne, zwierzęce pragnienia. Spontaniczność, twórczość, wgląd, silne emocje - Jaźń- samorealizacja |
|
Tendencja ekstrawertyczna i introwertyczna
Funkcje psychiczne:
- Myślenie - Uczucie - Percepcja - Intuicja Percepcja i intuicja są nieracjonalne |
|
Zainteresowanie parapsychologią
Znawca magii i wierzeń religijnych
|
|
Szkoła brytyjska
- Obóz wiedeński
- Obóz londyński - Niezależni |
|
Szkoła francuska
|
|
Szkoła amerykańska
|
|
Teorie relacji z obiektem
- Rozwój więzi bardzo małego dziecka z matką jest jednocześnie rozwojem tożsamości
- Zaburzenia psychichiczne skutkiem patologii rozwoju tej więzi i mają jednoznaczną interpretację tożsamościową - Wczesnodziecięca relacja z matką (tzw. obiektem) wzorcem późniejszych ustosunkowań emocjonalnych do innych - Krytyczny okres rozwoju: 2-3 lata [Częściej używany termin "self" niż "ego"] |
|
Trzy stadia relacji z obiektem
1. Autystyczne (Noworodki)- brak relacji, dziecko zamkniętym światem
2. Symboliczne (2-6 msc)- relacja dwójjedna, dziecko odbiera siebie i matkę jako jedność 3. Separacyjno-indywiduacyjne (7-30 msc)- oddzielenie psychiczne od matki, wypełnienie pojęcia o sobie cechami indywidualnymi- własną treścią psychiczną |
|
Ambiwalencja pacjenta wobec terapeuty
|
|
Negacja nieświadomych konfliktów
|
|
Szczególne zainteresowanie zaburzeniami z pogranicza (nerwica, psychoza) i narcyzmem
|
|
Psychoanalityk, psychiatra
Jeden z najbardziej wpływowych psychoanalityków w USA
|
|
Zainteresowanie narcyzmem
- Narcyzm patologiczny
- Narcyzm zdrowy Matka powinna odzwierciedlać dziecięce poczucie dumy dla zbudowania jego rdzennego ja (self) |
|
Psychoanalityk, psychiatra
Największy przedstawiciel francuskiej szkoły psychoanalizy
|
|
"Powrót do Freuda"
Stworzenie teorii łączącej psychoanalizę z filozofią
|
|
Szczególne zainteresowanie analizami lingwistycznymi
|
|
Ego uznawał za iluzję
Podmiot vs. złudzenie na własny temat.
Analogia do dziecka widzącego siebie w lustrze- myśli, że jest odbiciem |
|
Najmłodsza córka Freuda
Kontynuatorka dzieła ojca
|
|
Ustalenie kanonu klasycznej psychoanalizy
- Zmiany i uproszczenia
- Zatajenie wielu pism Freuda i zdeponowanie w Bibliotece Kongresu USA |
|
Psychoanaliza dzieci
|
|
W stosunku do pacjentki zastosowała przeniesienie
"Obdarowała" ją własnymi fantazjami nt. masturbacji, bycia bitą, erotycznej miłości do ojca
|
|
Przyjęta do Towarzystwa Psychoanalitycznego
Po napisaniu rozprawy na powyższy temat
|
|
Przedstawicielka neopsychoanalizy
|
|
Autorka teorii nerwic
|
|
- Miała poczucie niższości, czuła złość
- Erotomanie - Problemy nerwicowe, depresja
Sama sobie prowadziła psychoanalizę
|
|
Długi romans z Erichem Frommem
|
|
Człowiek nie jest zakładnikiem dzieciństwa
Możliwość rozwoju, zmiany
|
|
Wątki feministyczne w psychoanalizie
|
|
Zazdrość o członka jako metafora
Zazdrość o lepsze warunki życia społecznego i swobodę mężczyzn, nie o części ciała
|
|
Zazdrość o macicę (piersi)
- Metafora zazdrości o rodzenie dzieci
- Wypierana i prowadząca do dewaluacji kobiecości |
|
Lęk podstawowy przyczyną nerwicy
- Odczucie bezradności i samotności małego dziecka we wrogim świecie
- Potrzeby neurotyczne- tworzone przez nieudolne próby uśmierzenia lęku podstawowego. Uległość, izolacja lub agresja |
|
Psychoanalityk, socjolog, filozof
|
|
Synteza freudyzmu z marksizmem
|
|
Humanizm dialektyczny
Zależności pomiędzy społecznymi warunkami egzystencji a osobowością
M.in. faszyzm, autorytaryzm |
|
Dialektyka w marksizmie- walka przeciwieństw
|
|
Dialektyka wolności i zniewolenia
- W człowieku istnieje dążenie do wolności i zarazem chęć ucieczki od niej
- Im większa wolność i niezależność zdobywana była przez ludzi, tym bardziej czuli się zagrożeni samotnością i izolacją mimo wolności kształtowania własnego ja - Dobre rozwiązanie: Unia ze światem- szczera, spontaniczna miłość i twórcza praca - Złe rozwiązanie: Utrata wolności na rzecz bezpieczeństwa, dezintegracja osobowości na drodze autorytaryzmu, destruktywności lub mechanicznego konformizmu (najczęstszy przypadek) |
No comments yet.
Cheatography n. The art of mapping complex subjects into clear, instantly navigable reference guides.
