Wykład z Historii Myśli Psychologicznej, II semestr psychologii na Uniwersytecie Warszawskim. Notatki służą powtórce przed egzaminem
|
Aureliusz Augustyn z Hippony
|
|
Żył w czasach Cesarstwa Zachodniorzymskiego. Jego idee oddziaływały na późniejsze średniowiecze
|
|
Miłość pojmowana intelektualnie
Dążenie do prawdy, sprawiedliwe życie, trwanie w Bogu
|
|
Odbicie Trójcy Świętej w rozumnej duszy ludzkiej
- Umysł- Bóg Ojciec
- Samopoznający się umysł- Jezus - Miłość- Duch Święty |
|
Człowiek jest duszą posługującą się ciałem
|
|
Zło jest brakiem lub nieuporządkowaniem dobra
|
|
Należy poznać Boga i własną duszę
|
|
Poza granice pojmowania wykracza tylko wiara religijna. Nie jesteśmy w stanie poznać wszystkiego
|
|
- Docenienie krytycznej refleksji
- Można wątpić we wszystko poza Objawieniem |
|
Sprzeczność poznania z Objawieniem oznacza złudzenie
Poznanie może być wadliwe lub interpretacja Objawienia nietrafna
|
|
Wiedza o świecie zdobywana przez ludzi-autorytety
Kościół autorytetem w zakresie spraw boskich
|
|
Płcie są równe pod względem godności i rozumu
Mąż ma się do żony jak duch do ciała i jak Chrystus do Kościoła
|
|
Osoby niepełnosprawne umysłowo niezdolne do przyjęcia Objawienia- słaby rozum
|
|
Poza rozumem ważne są też uczucia, intuicyjne wejrzenie w głąb siebie
|
|
Wieki ciemne- od abdykacji ostatniego cesarza rzymskiego do czasów cesarza Karola
- Upadek kultury
- Zubożenie miast - Wojny barbarzyńskich państw - Znajomość greki na wygaśnięciu, skurczenie znajomości łaciny - Kryzys intelektualny kościoła- obawa o zanik zrozumienia Biblii i upadek wiary |
|
-> Nakaz Karola Wielkiego
- Zakładanie szkół przy biskupstwach, klasztorach, szkół elementarnych przy parafiach
- Pierwszy raz w Europie obowiązek szkolny (dla chłopców) - W Akwizgranie założenie elitarnej szkoły pałacowej |
|
Szkoły klasztorne
VIII w. na południu Europy
|
|
Dekret papieża
Eugeniusza II
- Wydany po śmierci cesarza
- Formalnie: w myśl polityki Karola - Realnie: podporządkowanie treści kształcenia Kurii |
|
Papież Leon IV
Nakaz zakładania szkół elementarnych przy parafiach
|
|
Podstawa: czytanie i pisanie
Następnie trivium- gramatyka, retoryka, dialektyka
|
|
Zdolniejsi w szkołach katedralnych
Quadrivium- arytmetyka, astronomia, geometria, muzyka
|
|
- Nauka na pamięć
- Nauczanie po łacinie, nakaz mówienia w tym języku w szkole |
|
Duża rola bicia
- Bicie na zapas, za przyszłe winy
- Wiara, że nieukaranego ucznia trzeba bić pośmiertnie |
|
Pogarda dla kultury fizycznej
|
|
Szkółki dla dziewcząt
- Rzadkość
- Zakładane od XI w., np. w Paryżu - Nauka alfabetu, gramatyki, liczenia, dobrych obyczajów |
|
Czynniki powstania uniwersytetów i scholastyki:
- Wpływ rozwiniętej kultury arabskiej
- Kontakty z rozwiniętym cywilizacyjnie Bizancjum - Rozwój szkolnictwa, filozofii, badań nad przyrodą i prawem - Renesans karoliański |
|
Szkoły wyższe przed uniwersytetami:
- Główna szkoła w Konstantynopolu
- Szkoła medyczna w Salerno (również dla kobiet) - Wielkie szkoły w Bagdadzie, Fezie, Kairze - Dwie bułgarskie szkoły z IX w. |
|
Pierwsze uniwersytety:
1088- Bolonia
1100- Paryż 1167- Oxford |
|
Przedmioty nauki:
1. Dosłowne rozumienie twierdzeń
2. Rozważanie twierdzeń 3. Odkrywanie myśli przewodniej tekstu |
|
Najważniejsza Biblia, na czele tekstów świeckich pisma Arystotelesa
|
|
Boloński
- Świecki, miejski
- Zorganizowany korporacyjnie - Studenci płacą na wykładowców, rządzą, wybierają rektora - Dominacja nauk prawniczych |
|
Paryski
- Duchowny, z dopuszczeniem nielicznych studentów świeckich
- Zorganizowany zakonnie - Wykładowcy opłacani przez kościół, rządzą, wybierają rektora, nad którym jest biskup - Dominacja teologii |
|
Neapolitański
- Świecki, państwowy
- Wolny od ingerencji kościoła - Rygorystyczny- studenci i wykładowcy nie opuszczają murów |
|
1. Całość średniowiecznej uniwersyteckiej kultury umysłowej
|
|
2. Filozofia uzasadniająca rozumowo prawdy wiary chrześcijańskiej i godząca teksty chrześcijańskie z pogańskimi i starożytnymi
|
|
Wcześniej Gerbert z Aurillak
|
|
- Sprowadził cyfry arabskie
- Zajmował się logiką - Skonstruował zegar mechaniczny - Wymyślił i zbudował organy |
|
Franciszkański teolog, filozof
Zajmował się teorią poznania, elementami logiki
|
|
Wszechmocny Bóg nie musi być logiczny
Traktowanie go jako racjonalnego neguje jego wszechmoc
|
|
Myśli są uogólnieniami w umyśle
Platońskie idee nie istnieją
|
|
Brzytwa Ockhama
Albo [1] coś jest oczywiste samo przez się, albo [2] jest dane w doświadczeniu, albo [3] gwarantowane jest autorytetem Biblii
|
|
Władza pochodzi od Boga, bez pośrednictwa Kościoła
|
|
Franciszkański filozof
Głównie zajmował się optyką
|
|
Uważany za czarownika lub fascynata magii
Przewidywał istnienie w przyszłości samochodów, samolotów i innych maszyn
|
|
Uważał prędkość światła za skończoną
Poza nim uważali tak Anaksymander i Alhazen
|
|
Krytyka spekulatywnego wnioskowania i debat pro et contra na rzecz z góry znanej konkluzji
Zwolennik poznania eksperymentalnego
|
|
Prekursor nowoczesnej nauki
|
|
Interesował się optyką, budową oka, psychologią widzenia, złudzeniami wzrokowymi
|
|
Większość historii o istotach nadprzyrodzonych pochodzi z tego, że ktoś źle widział
|
|
Kulturowe wyjaśnienie koloru aniołów i diabłów
|
|
Jeśli pojawi się rozbieżność pomiędzy nauką a wiarą, należy zaufać wierze
|
|
Wiara w nieczęste kontakty seksualne demonów z kobietami, porównywalne do zoofilii
|
|
Dominikański filozof, teolog
Autor najpełniejszej adaptacji arystotelizmu do katolicyzmu
|
|
Wiedza zdobywana w toku życia
|
|
Dwa typy poznania
- Wiara
- Rozum- bazuje na poznaniu zmysłowym, ale się do niego nie ogranicza Największe tajemnice religijne są niepojmowalne rozumowo, co nie oznacza, że są nielogiczne- rozum jest za słaby |
|
Teologia opiera się na Objawieniu, a jej domeną jest wiara. Filozofia opiera się na rozumie. Teologia może prowadzić do rozwoju filozofii
|
|
W duszy człowieka nie ma odbicia Boga
Boga należy wyprowadzić z jego dzieł, świata, ruchu, przyczyny, konieczności, doskonałości, celowości. Wychodząc od porządku świata można dowieść istnienia Boga
|
|
Bóg jest podstawą bytów, nie najwyższą formą bytu
|
|
Dusza jest zintegrowana z ciałem. Ma trzy własności (Arystotelesa), ale nie są one osobne
|
|
Wolna wola nadana przez rozum
|
|
Trzy cnoty nadprzyrodzone:
Wiara, nadzieja, miłość. Pochodzą od Boga i kierują ku niemu
|
|
Równość płci, w małżeństwie "więź wspólnotowa"
Mąż niczym przełożony dla żony
|
|
Popęd zasadniczy
Miłość, pożądanie, przyjemność, nienawiść, odraza, wstręt
|
|
Popęd zdobywczy
Nadzieja, rozpacz, odwaga, lęk, gniew
|
|
Perski (Irański) muzułmański uczony
Zainteresowanie geografią, matematyką, medycyną, psychologią
|
|
Krytyka lekarzy za skupienie na ciele
Choroby ciała mogą brać się z choroby duszy i odwrotnie
|
|
Postulowanie higieny psychicznej
Zakłócenie równowagi ciała i duszy odpowiada za cielesne i psychiczne objawy
|
|
Prekursor medycyny psychosomatycznej i psychoterapii
Rozmowy, perswazja, rady
|
|
Podział zaburzeń psychicznych
1. Nerwicowe:
- Z lękiem - Ze złością - Z przygnębieniem: -- Typowe (np. smutek) -- Endogenne (przyczyna w ciele -- Reaktywne (przyczyna w środowisku) 2. Psychozy |
|
Odkrył wzajemne hamowanie w działaniu mięśni
|
|
Hasan ibn al-Haytham
|
|
Arabski fizyk działający w Egipcie
Zajmował się optyką, matematyką, geometrią
|
|
Rekomendowanie totalnego krytycyzmu w odniesieniu do poznania naukowego
Nie ufać wszystkiemu co się przeczyta, uważać na własne rozstrzygnięcia w badaniach
|
|
Autor zapomnianych na lata ustaleń z zakresu percepcji wzrokowej
|
|
Arabski wszechstronny uczony, poliglota
Studiował w Indiach, napisał pierwszy traktat indologiczny. Znany z braku uprzedzeń kulturowych
|
|
Prekursor ewolucjonizmu
- Ludzkość powstała w toku długiego procesu, zyskując coraz większy rozum
- Zauważenie w przyrodzie konkurencji i zwycięstwa lepiej dopasowanych form życia |
|
Zwolennik oddzielenia nauki od religii
|
|
Allah jest praprzyczyną, ale świat istnieje niezależnie od Allaha
Analogicznie do Platona, Arystotelesa
|
|
Opis wszystkich znanych lekarstw
|
|
Ali ibn Sina
|
|
Filozof, logik, uczony
Jeden z największych lekarzy w historii
|
|
Kontynuator neoplatonizmu i arystotelizmu
|
|
Stopniowe powstanie świata
Szlachetniejsze elementy na początku, materia na końcu
|
|
Zmysły kontaktują się z rozumem w mózgu
Dusza jest niematerialna
|
|
Zwolennik prawa Arystotelesa o niesprzeczności
|
|
Udział intelektu w procesach percepcyjnych
Procesy te nie ograniczają się do odbioru wrażeń zmysłowych. Interakcja ciała i duszy
|
|
W myśleniu kluczowy rozum poznający abstrakcje
|
|
Ibn Rushd
|
|
Filozof, teolog, lekarz, matematyk, polityk, prawnik, fizyk, astronom
W zakresie psychologii zainteresowany rozumem czynnym i biernym
|
|
Uważał Arystotelesa za najważniejszego człowieka, przybliżył jego sylwetkę chrześcijanom
Przez św. Tomasza nazywany Komentatorem (Arystoteles Filozofem)
|
|
Prawdy wiary prostszymi, niesprzecznymi interpretacjami prawd nauki
|
|
Rekomendacja dla mas do poprzestania na religii i niezajmowania się nauką
|
No comments yet.
Cheatography n. The art of mapping complex subjects into clear, instantly navigable reference guides.
